DESIGNED BY MIXWEBTEMPLATES
057664
Bugün
Dün
Bu Hafta
Geçen Hafta
Bu Ay
Geçen Ay
Tüm Günler
94
508
1841
53405
5935
11267
57664

Your IP: 54.81.110.114
2017-10-20 01:38

Özel Haber&Tanıtım

Linux nedir?

Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 
Linux Nedir?

Pardus 2007'yi kullanmadan önce kendinize yöneltmeniz gereken en önemli soru bu... Linux sadece birtakım 0 ve 1'lerin paylaşımına değil, bazı felsefi gerekçelere ve bir ahlaki duruşa dayanır. Nasıl mı?

Linux'un ne olduğunu anlatmak için başta bir düz yazı yazmayı düşünüyordum. Fakat daha sonra Linux'un ne olduğunu bilen ve Linux'un ne olduğunu merak eden iki kişi arasında yaşanması muhtemel diyaloglar uzayından rastgele bir tanesini seçmeye ve Linux'un ne olduğunu anlatmaktan vazgeçmeye karar verdim.

NU ve GPL nedir?

GNU (www.gnu.org), serbest yazılımı destekleyen bir kuruluştur. GPL ise, bu kuruluşun düzenlediği bir lisanstır. Linux çekirdeği GNU GPL lisanslıdır. Bu da, Linux çekirdeğini herkesin serbestçe alması ve kullanabilmesi anlamına gelir.


Linux nedir?

Linux, 32-64 bit, çok kullanıcılı, çok görevli, çok amaçlı bir işletim sistemidir. 1991 yılında Linus Torvalds tarafından bir proje olarak başlatılarak, İnternet'teki pek çok kullanıcının desteğiyle geliştirilmiştir. Linux'un grafik arayüzü bulunur, bu sayede kullanıcılar Windows'takine benzer bir şekilde bu grafik arayüzle çalışma imkanı bulabilirler. Ayrıca Linux'un en büyük özelliği İnternet'e hazır olarak gelmesidir. Samba ve Mars gibi araçlarla Novell(tm) ve Windows NT(tm) yerine kolayca geçebilir. Linux'un dünya üzerinde 20 milyona yaklaşan bir kullanıcı kitlesi vardır ve her geçen gün artmaktadır.

Ne işime yarar?
Linux evde ve işyerinde bir işletim sistemi kullanmak isteyen herkese göredir. İster program geliştirin, isterseniz İnternet bağlantısı yapın, Linux aradığınız tüm temel özelliklere sahiptir. Genellikle hemen her türlü ihtiyacınızı bulabileceğiniz serbest yazılımlar vardır. Ofis ortamında kullanılmak üzere kelime işlem, tablolama, sunum ve grafik programlarına da sahiptir. Linux evdeki tek kullanıcıdan, büyük İnternet servis sağlayıcılarına kadar geniş bir yelpazede kullanılır.

Ne kadar diske ve belleğe ihtiyacım vardır ?
Linux çalıştırmak için çok mütevazi bir donanım ihtiyaç duyarsınız. Bu işletim sistemi diğer işletim sistemleriyle (OS/2, Windows 95/98/NT gibi) birarada çalışabilir, aynı diski kullanabilir.
Linux çalıştırmak için, eğer X Window kullanmıyorsanız 486DX2/66 ve 16Mb RAM fazlasıyla işinizi görecektir. Bu konfigürasyona sahip bir makinada kurumun ihtiyaç duyacağı tüm İnternet servisleri bulunur.
Bunun yanında sürekli Star Office, Netscape çalıştıracak ve işlemciyi yoğun olarak kullanacaksanız rahat çalışmak için en az Pentium tabanlı, 64Mb RAM belleğe sahip bir makinaya gereksinim duyarsınız.

En iyi Linux dağıtımı hangisidir?
Bu soruya net bir cevap vermek oldukça zor, seçim sizin bu Linux dağıtımını hangi amaçlarla kullnacağınıza da bağlıdır. Halen en güncel ve sürekli destek gören dağıtımlar arasında Red Hat, Mandrake, SuSE, Caldera ve Debian bulunuyor. Tüm dağıtımlarla birlikte X Window ile çalışmak için XFree86 paketi gelmekte.

Windows'ta C:, D: var, Linux'ta ne var?
Linux'ta bunun yerine her diske karşılık gelen bir düğüm vardır. Linux işletim sistemi (ve diğer UNIX'ler) için tüm dış aygıtlar aslında birer dosya aracılığıyla denetlenirler. Aşağıda, Linux'un kullandığı disk aygıtları görülebilir:

/dev/hda Birinci sabit disk
/dev/hdb İkinci sabit disk
/dev/hdc Üçüncü sabit disk
/dev/hdd Dördüncü sabit disk

Bunun yanında, her sabit diskin bölümlerini tanımlamak için, sabit diske karşılık gelen düğümün (dosyanın) hemen sonuna bölüm numarası yazılır.

/dev/hda1 Birinci sabit diskin birinci bölümü
/dev/hdb3 İkinci sabit diskin üçüncü bölümü
/dev/hdd5 Dördüncü sabit diskin beşinci bölümü

Bir CD'yi görmek istiyorum. Nasıl yapabilirim?
CD ve diğer disk bölümlerini görebilmek için mount komutu kullanılır. Sistemdeki bu tip bir aygıt üzerindeki dosyaları görebilmek için aygıtın disk hiyerarşsine bağlanması gereklidir. Aşağıda örnek bir kullanım yeralıyor:

# mount /dev/cdrom /mnt/cdrom (/dev/cdrom'u /mnt/cdrom dizinine bağla)
# mount /dev/hda3 /mnt (/dev/hda3 diskini /mnt dizinine bağla)



Aynı bilgisayarda Linux ve Windows ?
Çalışır. Çoğu Linux kullanıcısı bilgisayarında hem Linux hem de Windows barındırıyor. Linux'u kurarken hem WIndows'tan, hem de Linux'tan açılabilir şekilde ayarlama yaparsanız (ki kurulum programı sizi bunun için yapıyor) açılışta bu iki işletim sisteminden birisini seçme şansınız doğar.
Windows ve Linux aynı ya da ayrı disk üzerinde bulunabilir. Linux VFAT ya da NTFS üzerine kurulamaz, kendi disk formatı (ext2) üzerine kurulması gereklidir. Eğer diskte Linux için ayırabileceğiniz bir disk bölümü yoksa Windows'taki Disk Defragmenter yardımıyla önce disk bilgilerini bir kenara toplayın, daha sonra fips.exe programıyla diski ikiye bölün. Her iki program da sıkça kullanılan ve güvenilir iki yazılımdır.
Linux çalıştırmak için ana sistemin kurulacağı bir disk bölümüne ve takas alanı (swap space) için kullanılacak bir başka disk bölümüne ihtiyacınız olacaktır.

Peki takas alanı ne demek?
Takas alanı, hemen hemen tüm modern işletim sistemlerinde kullanılan, belleğin yetmediği zamanlarda programların diske yollandığı yerdir. Linux da bu takas alanını, daha fazla performans elde etmek için ayrı bir disk alanı olarak kullanmak isteyecektir. Kukllanım amacına bağlı olarak Linux'a en az 1Gb, takas alanına da 30-50Mb alan ayırmanız gerekir.
Kurulum sırasında hangi alanın daha önce açıldığı önemsizdir. Birden fazla diskiniz varsa istediğiniz bir tanesine Linux kurabilirsiniz.

Linux'ta Photoshop benzeri araçlar var mı?
Linux'ta Photoshop'a çok benzeyen GIMP benzeri bir program bulunur. Photoshop kullanıcıları GIMP'e alışmakta sorun çekmeyeceklerdir. GIMP ücretsizdir ve hemen hemen tüm Linux dağıtımlarıyla birlikte gelir.

 

 

Linux altında .exe uzantılı dosyalar çalışır mı?
Linux'taki dosya ve dizinler yapısı Windows'takinden biraz farklıdır. Bir dosyanın çalıştırılabilir olması için soneki önemli değildir. Sonu .txt ile biten bir dosya, aslında resim dosyası da olabilir. Bunu açan program için sonek önemli değildir. Dosya isimleri 255 karaktere kadar çıkabilir.
Linux'ta .exe uzantılı dosyalar DOSEMU programı yardımıyla çalışırlar. DOSEMU, Linux'a DOS programlarını çalıştırma imkanı verir. Bunun yanında Wine ve vmware gibi programlar da Linux altında Windows programları çalıştırmak için vardır.

Linux kaç MB'a kadar RAM tanır?
Linux, halen 2Gb belleğe kadar sistemlerde çalışabilir. Yeni çekirdeklerde bu sayı 4Gb'a kadar çıkar. Eski Linux çekirdekleri Linux'ta ilk 64Mb RAM'ı tanıyabilir. Bu sorunu aşmak için /etc/lilo.conf dosyası içine append="mem=96M" satırının getirilmesi gerekir (örnekte 96Mb).

Red Hat Linux'ta ses ve ekran kartımı nasıl tanıtabilirim?
Red Hat ve Mandrake Linux'ta sistem kurulduktan sonra herhangi bir sebepten dolayı ses ve ekran kartını tekrar tanıtmak için kullanacağınız programlar sırasıyla sndconfig ve Xconfigurator. Her iki programı da normal kullanıcı değil, yetkili kullanıcı (root) haklarıyla kullanmalısınız.

KDE'de ses çıkmıyor.
KDE'de sırasıyla K - Settings - Sound - System Sound menüsüne gidin. "Sistem seslerini aç" yazan düğmenin üzerine tıklayın. Eğer ses kartınız tanımlı ise KDE'nin ses özelliklerini kullanabileceksiniz.

Linux altında hangi metin editörleri var?
Linux altında (her dağıtımla gelmese bile) kullanabileceğiniz editörler pico, jed, joe, vi (metin ekranda) ve gedit, kedit, xjed (X Window ekranda) bulunur.

Windows'taki gibi ekran çözünürlüğünü nasıl değiştirebilirim?
Control-Alt ve nümerik klavyedeki + ve - tuşlarına basarak X Window'un ekran çözünürlüğünü değiştirmek olası. Ancak bunu yapabilmek için ekran kartı tanıtılırken birden fazla çözünürlüğünü destekleyecek şekilde ayarlama yapmanız gerekiyor.

X Window'a nasıl geçeceğim?
Ekran kartını SuSE'de sax, Mandrake veya RedHat'te Xconfigurator, Caldera'da XF86Setup gibi bir programla tanıttıktan sonra 'startx' yazmak yeterli olacaktır.



Konsolda nasıl Türkçe yazarım?
Bu ftp adresindeki yönergeleri izleyerek bir klavye seçtikten sonra bunu kalıcı yapmak için /etc/profile dosyasına, hangi klavye seçilecekse ona uygun klavye eşlem dosyasının yüklenmesi gereklidir.

AUTOEXEC.BAT benzeri başlangıç dosyaları nerededir?
Linux açılırken mutlaka /etc/rc.d/rc.local dosyasını okur; bunun yanında bir kullanıcı sisteme girerken /etc/profile dosyasını da okuyacaktır. Sisteme özgü ayarları /etc/rc.d/rc.local'dan , kullanıcılara özgü ayarları da /etc/profile dosyasından yapabilirsiniz.

Kppp ile İnternet'e bağlanıyorum, ama hiç bir yere netscape ile bağlanmıyor.
Kppp altındaki DNS menüsüne gidin ve İnternet servis sağlayıcınızdan alacağınız DNS numarasını girin.

Kppp ile bağlandıktan sonra 10 saniye içinde hattan düşüyorum.
/etc/ppp/options dosyasının içine

lcp-max-configure 30

satırını ekleyin.
Star Office'i nasıl temin edebilirim?
Star Office'i www.sun.com adresinden bulabilirsiniz. Yaklaşık 70Mb tutan bu dosyayı indirmek için modem kullanıyorsaniz bir müddet beklemek zorundasınız.

Star Office kurdum, Türkçe TTF fontlarını nasıl görebilirim?
ftp.gelecek.com.tr/pub/staroffice dizininde, Star Office'i kurma ve Türkçe ttf yazıtiplerini ayarlama işlemleri sırasıyla anlatılmış.

Disket formatlama ve kopyalama nasıl yapılır?
Linux ile birlikte gelen mtools paketi bu iş için biçilmiş kaftan. mtools paketi, DOS disketlerini okumak için hazırlanmış birkaç program içeriyor. DOS altında kullanılan ve disketle veri alış verişini sağlamaya yönelik tüm programlar (dir, ren, copy, format) mtools'ta da var, ancak tek farkla - bu sefer programın başında bir "m" karakteri bulunuyor (mdir, mren, mcopy, mformat gibi).

Örnek olarak, A: disketindeki rapor.txt dosyasını Linux'taki /tmp dizinine kopyalamak için,

mcopy a:rapor.txt /tmp

yazmak yeterli olur.

Scandisk benzeri bir program var mı? Defragmentation'a karşı ne yapabilirm?
Linux'ta defragmentation sorunu bulunmaz. Scandisk işlemi de her açılışta otomatik olarak yapılır. Eğer bilgisayarı Control-Alt-Delete tuşları ile değil de, düğmesinden kapatırsanız bu sefer açılışta fsck programı çalışacak ve bir müddet diskteki muhtemel sorunlar araştırılacaktır.

Arada sırada core isimli bir dosya oluşuyor. Bu nedir?
Bu dosya, düzgün çalışmayan ve hata veren programların bellekteki görüntülerinin diske yazılmış bir halidir. Güvenle silebilirsiniz.

CD ve disketin içini nasıl görebilirim?
Disket üzerinde işlem yapabilmek için mtools paketini kullanabilirsiniz (bakınız yukarıdaki soru). CD'yi kullanabilmek için ise önceden bağlama yapmak (mount) gereklidir.

mount /dev/cdrom /mnt/cdrom

Disk istatistiklerini nasıl görebilirim?
df komutu, diskte ne kadar boş yer kaldığını size söyleyecektir. Ne kadar bellek bulunduğunu görmek için ise free yazın.

Linux'u kurdum, ama silmek istiyorum. Nasıl yapabilirim?
Windows 98 ile birlikte gelen fdisk programını çalıştırın ve Non-DOS olarak görünen Linux bölümünü silin.

C programı yazmak istiyorum, nasıl derlerim?
gcc, egcs gibi derleyiciler en güçlü C derleyicileri olarak bilinirler. Bir program yazdınız, diyelim ki adı benimprog.c olsun. Bunu derlemek için
gcc benimprog.c -o benimprog
komutunu verin.
Linux altındaki geliştirme araçları nelerdir?
Linux ile birlikte gelen pek çok geliştirme programı bulunur. Bunlardan (serbest yazılım olanlardan) en göze çarpanları Delphi benzeri bir arayüzü bulunan ve Qt kütüphaneleriyle programlamayı büyük ölçüde kolaylaştıran Kdevelop'tur.

KDevelop yanında;
Qt Designer
Forms Design
DDD, data display debugger
Glade
gibi programlar vardır. Daha geniş bir geliştirme aracı listesine www.linuxapps.com adresinden erişebilirsiniz.

Kurup deneyebileceğim başka programlar da var mı?
Bir kaç öneri getirmek gerekirse, bizim de sıkça başvurduğumuz programlar arasında Blender (www.blender.nl, xmms (www.xmms.org), Moonlight (www.moonlight3d.org), kvirc (www.kvirc.org ve licq (www.licq.org sayılabilir.

Windows programlarını nasıl çalıştırabilirim?
Bakınız yukarıda, Wine ve Wabi konulu soru.

Ortamdaki Windows makinaları nasıl görebilirim?
Samba ve Mars paketleri, bu işlem için biçilmiş kaftan. Hem Windows, hem de Linux sistemleri aynı ağ üzerinde birbirlerini bu iki program sayesinde görebilirler.

tar.gz ya da .tgz ile biten dosyaları nasıl açabilirim?
Bu tip dosyalar sıkıştırılmıştır. Sıkıştırma ve arşivleme için Linux'ta tar ve gzip komutları en sık kullanılır. tar, bir dizini alt dizinleriyle birlikte arşivlerken gzip ise bu arşivlenmiş tek dosyayı sıkıştırmaya yarar.
Aşağıdaki program, sonu .tar.gz ya da .tgz ile biten dosyayı bulunduğunuz dizine açacaktır.
tar -zxvf dosyaadi.tgz

Nasıl e-posta yollayabilirim?
Bunun için Linux altında kullanılabilecek pine, kmail ya da Netscape gibi yazılımlar var. pine metin ortamda, kmail ve Netscape ise grafik ortamda kullanılır.

Macintosh dosyalarını nasıl görebilirim?
Macintosh'un Hierarchical File System (HFS) dosya sistemini okuyabilmek için sunsite.unc.edu adresindeki programları indirip kurmanız gerekmektedir.

Bir paketi nasıl kurarım, güncellerim ve silebilirim?
Herhangi bir paketi RPM ile kurabilmek için, aşağıdaki komut yeterlidir.
rpm -i paketadı.rpm
Bir paketi daha üst bir sürüme güncellemek için,
rpm -Uvh paketadı.rpm
Paketi sistemden tamamen silmek için,
rpm -e paketadı.rpm
Sistemde hangi paketlerin bulunduğunu görmek için
rpm -qa | more
komutları kullanılabilir.

 

*******************************************************

  • Peki Linux nedir?
  • Hemen efendim: Linux 1991 yılında Finlandiyalı bir bilgisayar mühendisliği öğrencisi olan Linus Torvalds tarafından geliştirilmeye başlanmış olan bir işletim sistemi çekirdeği projesidir.
  • İstirham ediyorum. “Linux nedir” derken ne kast ettiğim gerçekten ortada değil mi?
  • Hmm. Linux gerçekten bir işletim sistemi çekirdeği projesi ama. Fakat ben senin asıl duymak istediğin yanıtı anladım. Senin aradığın yanıta giden yolda ihtiyacımız olabilecek bir iki ufak kavramdan bahsedeyim önce, nasılsa sonrası gelir: 'İşletim sistemi', muhtemelen bildiğin gibi bilgisayarımızda istediğimiz uygulamaları çalıştırmamıza ve donanımlarımızı kullanmamıza olanak sağlayan en temel, olmazsa olmaz yazılımlar topluluğudur. 'Çekirdek' ise işte bu yazılımlar topluluğunun en temel bileşenidir. Linux da aslında bir çok açık kaynak kodlu işletim sisteminin çekirdeğini oluşturan bir yazılımdır, fakat yıllar içerisinde Linux adı açık kaynak kodlu işletim sistemlerinin bütününü tanımlar bir hâl almıştır.
  • Hah. Şu meşhur “açık kaynak kodlu yazılım” hadisesi. Eğer şu kaynak kod denen şeyin ne olduğunu bir anlarsam çok bomba bir soru soracağım sana.
  • Çok ayrıntılı bir açıklamayı hak etmesine rağmen basitçe özetlemeye çalışayım. Yazılımlar ile onların kaynak kodları arasındaki ilişki, yemekler ile o yemeklerin tarifleri arasındaki ilişkiye benzetilebiliriz. Kaynak kod bir yazılımın belirli, formal bir yapı içerisinde, insan tarafından anlaşılabilecek bir notasyonudur. Bir yazılımın kaynak kodu, o yazılımın neyi tam olarak nasıl yaptığını anlatır. Kaynak kodlar belirli işlemlere tabi tutulur ve ortaya meşhur 1 ve 0'lardan ibaret, bilgisayar tarafından anlaşılıp işletilebilecek ikili yazılımlar çıkar. Bu arada bu dönüşüm tek yönlüdür, yani bir yazılım kaynak koduna dönüştürülemezken kaynak kod, yazılıma dönüştürülebilir.
  • Bomba sorudan vazgeçtim. Sonra soracağım onu. Başka bir soru: Linux'u bir sürü insan geliştiriyor. Doğru mu?
  • Doğru.
  • Ama bu projeyi Linus Torvalds başlattı... Peki günün birinde Linus denen beyefendi Linux'un kaynak kodunu kapatırsa ne olacak? Bunca insan yardım ediyorsa bir bildikleri vardır herhalde değil mi?
  • Bir şeyleri anlama arefesinde olan kişilerin klişe sorusunu sordun fakat bana güzel bir başlangıç noktası sağladın. Evet, Linus Torvalds böyle bir şey yapabilir. Bu güne kadar Linux'un kaynak koduna katkıda bulunmuş herkese yazdıkları kod karşılığında para verip telif haklarından feragat etmeleri konusunda anlaşıp Linux'un kaynak kodunu kapatabilir. Fakat bir önceki çekirdek sürümünün kaynak kodu üzerinden çekirdeğin farklı bir isimle geliştirilmesine engel olamaz. Bunu sağlayan ve katkıda bulunanların güvende hissetmesini sağlayan şey ise GPL, yani Genel Kamu Lisansı'dır.
  • Konu benim ilk sorduğum sorunun asıl cevabına doğru gidiyormuş gibi bir his var içimde. Senin başta bana göstermediğin nezaketi gösterip seni utandırayım ve mevzunun gidişatını bozmamak için “nedir bu GPL lisansı” diye sorayım.
  • Çok naziksiniz, teşekkür ederim. GPL bir özgür yazılım lisansıdır. Bir yazılım bu lisans ile lisanslandığında kaynak kodu topluma armağan edilmiş olur ve dünyadaki herkese ayrım gözetmeksizin şu hakları verir: “Bu yazılımı istediğin amaçla çalıştırabilirsin”, “Bu yazılımın kaynak kodunu istediğin gibi değiştirebilirsin”, “Bu yazılımın orijinalini ya da değiştirdiğin halini toplumla paylaşabilir, istediğin kadar kopyalayabilirsin”. Bu kurallarına alışık olduğumuz bilişim dünyasının anlayışından öte, insana yakın bir yaklaşım.
  • Faideli duyuluyor da bunun pratik bir faydası kafamda canlanmadı aslında.
  • Aslında hem pratik hem de dolaylı bir takım faydaları var. Bir kere GPL şemsiyesi altında geliştirilen bir yazılım özel bir çaba sarf etmeye gerek bırakmadan, başlangıcından sonuna değin, ayrım gözetmeksizin “toplumun” ve “insanlığın” yararına geliştirilmiş olur. Neden? Çünkü, yazılım geliştiricileri tekerleği yeniden keşfetmekle vakit harcamaz, daha önceden çözülmüş problemleri yeniden çözmeden, o çözümleri doğrudan kullanarak yeni yazılımlar üretebilirler. Böylece ayrıntılarla vakit kaybetmek yerine yeni fikirleri hayata geçirmelerine zaman kalır (örneğin Firefox buna bilinen bir örnek). Yeni fikirler sayesinde bilgisayar kullanıcılarının önünde daha çeşitli ve iyi alternatifler olur. Öte yandan kullanıcılar özgür yazılımlara çoğunlukla 0 maliyet ile “sahip” olabildikleri için yazılım ücretlerine ayırdıkları kaynakları donanıma ya da diğer ihtiyaçlarına ayırabilir, yaşam ve çalışma standartlarını yükseltebilirler. Yüksek çalışma standardı verimi artırır vesaire.
  • Güzel açıkladın. Fakat sen yabancı değilsin, açık konuşayım. Maliyet olayı bence pek de geçerli bir argüman değil, “DVD dolusu program 3 YTL, ne maliyetinden bahsediyorsun?” derler adama.
  • Eh teşekkür ederim. Madem yabancı değiliz ben de açık konuşayım. Bir çok kişi senin söylediğin şekilde düşünüyor ve bilgisayarlarını lisans bedelleri ödenmemiş, kopya yazılımlar ile kullanıyorlar. Bunu yapanlar hem vicdanen hem de yasal olarak suçlular ne yazık ki. Eğer bir üretici bir yazılımı için bir bedel istiyorsa, ona emeğinin karşılığını vermemek ve yazılımı kaçak kullanmak üreticiye yapılmış büyük bir haksızlık bence. Bunu yapan insanlar vicdanlarına nasıl hesap veriyorlar bilmiyorum, fakat bunun çok hızlı gelişen bilişim sanayisi yüzünden bilişim ahlakının oturmasına vakit kalmamış olmasına bağlıyorum. Vicdan konusu bir kenara, bu insanları yasalar karşısında hırsız durumuna düşüren bir eylem. İnsanların sırf ihtiyaçlarını karşılamak istedikleri için hayatları boyunca yapmayı akıllarından bile geçirmeyecekleri suçları yasalar önünde işlemiş sayılmaları üzücü. Fakat daha üzücü olan ise buna alışmış olmaları ve alternatifleri görmezden gelmeleri. Öte yandan birey olarak bir DVD dolusu program ile hayatını sürdürebilir birisi, peki ya devlet kurumları? Tamamen duygusal bir şekilde bizim ülkemiz özelinde düşünürsek, devlet her yıl milyonlarca dolarlık yazılım satın alıyor, açık kaynak kodlu alternatifleri olduğu halde. Kesinlikle bu para ile çözülecek pratik sorunları vardır ülkenin değil mi?
  • Vicdan filan diyerek beni utandırdığın için bu sohbetimizde ikinci kez istirham ediyorum.
  • Hem bir de şöyle bir şey var, örneğin kapalı kaynak kodlu bir yazılımın lisans bedelini ödedin ve kullanıyorsun. Böylece hem yasalar hem de vicdanın mutlu. Diyelim bir arkadaşın bu yazılımın bir kopyasını istedi senden, fakat yazılımın lisansı buna müsaade etmiyor. Ne yaparsın?
  • Tuzak soru. Ne söylesem kurtaramayacağım. Sen nasıl istersen öyle devam et madem.
  • Lütfen sorulara cevap verelim. Ben size böyle mi yapıyorum?
  • İyi. Veririm.
  • Verirsin. Peki bunu yaptığın zaman lisans sözleşmesine aykırı davrandığın için baştaki duruma geri dönmüyor muyuz? Hem vicdanen hem de yasal olarak yanlış bir şey yapıyor hem de arkadaşının da aynı yanlışı yapmasına ön ayak olmuyor musun?
  • İyi. Vermem.
  • Kızdı. Neyse. Bir yerde doğrusu bu, vermemek: değneğin diğer ucuna seyahat. Bence böyle bir ikilemin yaratılmış olması insanlığa atılmış en büyük kazıklardan birisidir. Ayrıca bence bu durum açık kaynak kodlu yazılımların temelinde yatan ve insanlara sağladığı kavramlardan birisini ortaya çıkartıyor: paylaşım.
  • Özgürlük diyeceksin sanmıştım.
  • Ben de öyle derim diye hesaplamıştım ama orada pat diye “özgürlük” demek olmayacaktı. Fakat GPL hükümlerini şöyle bir düşündüğünde genel bir özgürlük anlayışının varlığını hissedebilirsin sanırım.
  • Tamam anladım. Yani kafamda bir şeyler canlandı diyelim. Güzel bir olay, birileri var, kod yazıyorlar ve açıyorlar, diğerleri onların yazdıklarını kullanabiliyor, onlar diğerlerinin yazdıklarını kullanabiliyor, bir lisans var, bu kodları kamunun malı yapıyor filan. Ayrıca özgür yazılımları kullanmak güzel bir şey.
  • Ve özgür yazılımları kullanmanın en etkin yolu bir Linux dağıtımı kullanmak.
  • Hah, Linux dağıtımı, bu ne oluyor?
  • Linux dağıtımı dendiğinde, Linux çekirdeği ve onun çevresindeki özgür yazılımları uyum içerisinde çalıştıran, yeni uygulamaların kurulması ve kaldırılması noktasında kolaylıklar sağlayan bir işletim sisteminden bahsediliyor.
  • Açık kaynak kodları oradan buradan toplayıp uyumlu halde çalışacakları sistemler haline getiriyor insanlar ve bu Linux dağıtımı oluyor öyle mi?
  • Evet, kimileri kendi araçlarını yazıyor, kimileri diğerlerine nazaran daha kolay oluyor. Fakat her biri kullanıcılara özgür bir şekilde bilgisayar kullanmanın tadını ve huzurunu vaat ediyorlar.
  • Tabi sana huzur vaat ediyordur, fakat insanların Linux'un zorluğundan bahsettiklerine şahit oluyorum. Ben deneyeyim diye başına otursam kim bilir neler gelecek başıma. Bu konuda bir cesaretsizliğim var.
  • Artık dağıtımlar çok gelişti. Kabul ediyorum, eskiden bu kadar kolay değildi. Fakat Pardus yedi tıklama ile kuruluyor örneğin, diğer Linux dağıtımlarının da ondan aşağı kalır yanı yok. Bir sürü insan kısa bir alışma sürecinin ardından rahatlıkla Pardus ya da diğer dağıtımları kullanabiliyor. Bir yerde buna cesaret etmek ve Linux'a bir şans vermek gerekiyor. En nihayetinde bu akıma güç veren şey kullanıcılar. Sadece kullanmakla dahi ciddi bir katkı sağlamış olacaksın.
  • Eh. Bu kadar laftan sonra denerim artık. Sonuçta Linux'un anlamı biraz genişlemiş durumda anladığım kadarı ile. Linux deyince insanlar artık özgür yazılımlar ile çevrelenmiş bir işletim sistemi ve bir anlayıştan bahsediyorlar sanki.
  • Evet, aynen öyle. Ben kısaca özgürlüğün anahtarı diyorum.
  • İyi gidiyordun aslında. Son söylediğin hem çok reklam kokuyor, hem de hiç özgün değil. Hadi ben yabancı değilim, fakat başkasına söyleme.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile